Najlepszym czasem na audyt termowizyjny domu pod kątem izolacyjności jest sezon grzewczy, najczęściej od późnej jesieni do wczesnej wiosny. Warunkiem wiarygodnego pomiaru jest stabilna i odpowiednio duża różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem, czyli Delta T. Przyjmuje się, że powinna wynosić co najmniej 10°C, a korzystniej 10–15°C lub więcej.
Dlaczego zima sprzyja badaniu termowizyjnemu?
Kamera termowizyjna rejestruje promieniowanie podczerwone emitowane przez powierzchnie i przedstawia rozkład ich temperatur. Nie pokazuje jednak bezpośrednio jakości izolacji. Żeby mostki termiczne, braki w ociepleniu oraz nieszczelności były widoczne, ciepło musi wyraźnie przepływać z ogrzewanego wnętrza na zewnątrz.
Właśnie dlatego zimą łatwiej uzyskać czytelny termogram. Ogrzewany dom ma temperaturę wewnętrzną utrzymywaną zwykle na poziomie komfortowym, podczas gdy na zewnątrz panuje chłód. Im większa i bardziej stabilna jest Delta T, tym wyraźniejszy staje się kontrast między prawidłowo zaizolowanymi fragmentami a miejscami, przez które ucieka więcej ciepła.
Badania izolacyjności budynków prowadzi się zgodnie z zaleceniami normy PN-EN 13187. Sama pora roku nie wystarczy. Znaczenie mają też nasłonecznienie, wiatr, opady oraz wcześniejsze ogrzewanie budynku.
| Warunek pogodowy | Wpływ na wynik | Zalecenie |
|---|---|---|
| Duża Delta T, najlepiej co najmniej 10°C | Wyraźny obraz strat ciepła, mostków i nieciągłości izolacji | Wybierz sezon grzewczy i utrzymuj stałą temperaturę wewnątrz |
| Brak bezpośredniego nasłonecznienia | Ogranicza ryzyko, że kamera pokaże nagrzanie elewacji zamiast przepływu ciepła | Wykonuj pomiar w pochmurny dzień, nad ranem albo po zmroku |
| Brak deszczu, śniegu i intensywnej mgły | Wilgoć na elewacji i drobiny wody między kamerą a budynkiem mogą zakłócać odczyt | Poczekaj, aż powierzchnie zewnętrzne przeschną |
| Słaby wiatr | Silne ruchy powietrza zmieniają temperaturę powierzchni i utrudniają interpretację | Przełóż badanie przy porywistym wietrze |
| Stabilna temperatura w domu | Ułatwia porównanie poszczególnych przegród | Nie wychładzaj pomieszczeń i nie dogrzewaj ich tuż przed pomiarem |
Elewacja nagrzana przez słońce może wyglądać na cieplejszą niezależnie od jakości ocieplenia. Z kolei deszcz, śnieg lub mgła zmieniają warunki wymiany ciepła i mogą ograniczać dokładność pomiaru. Dlatego często najlepszym momentem jest bezchmurna, bezdeszczowa noc albo pochmurny, spokojny dzień.
Czy audyt termowizyjny można wykonać poza sezonem grzewczym?
Tak, ale trzeba dopasować termin do celu badania. Jeśli chcesz ocenić izolacyjność ścian zewnętrznych, ciągłość ocieplenia i straty ciepła całego domu, lato zwykle nie zapewni warunków porównywalnych z pomiarem zimowym. Mała Delta T oraz silne nagrzewanie elewacji utrudniają ocenę mostków termicznych w pionowych ścianach.
Inaczej wygląda diagnostyka instalacji. Przez cały rok można badać między innymi wycieki ciepłej wody, działanie ogrzewania podłogowego, nierównomierne nagrzewanie grzejników oraz przegrzewające się elementy instalacji elektrycznej. Panele fotowoltaiczne również najlepiej analizować podczas ich pracy, a więc przy odpowiednim nasłonecznieniu. W tym przypadku lato może być korzystnym terminem.
Przy podejrzeniu nieszczelności powietrznych termowizję można połączyć z badaniem szczelności budynku Blower Door Test. Kontrolowana różnica ciśnień wymusza przepływ powietrza przez szczeliny, a kamera pomaga wskazać ich lokalizację.
Jak przygotować dom do audytu?
Przygotowanie budynku powinno rozpocząć się około 24 godziny przed pomiarem. Chodzi o utrzymanie warunków, w których rozkład temperatur wynika z normalnego użytkowania domu, a nie z nagłych zmian tuż przed przyjazdem audytora. Przed badaniem wykonaj następujące czynności:
- Utrzymuj w pomieszczeniach normalną, możliwie stałą temperaturę.
- Nie wietrz intensywnie domu i nie pozostawiaj długo otwartych okien ani drzwi.
- Nie wyłączaj ogrzewania na wiele godzin przed pomiarem, ale nie dogrzewaj pomieszczeń bezpośrednio przed badaniem.
- Odsuń meble, zasłony i inne przedmioty od badanych ścian zewnętrznych.
- Zapewnij dostęp do okien, drzwi, narożników, poddasza i innych miejsc objętych zakresem pomiaru.
- Poinformuj osobę wykonującą badanie o wilgoci, pleśni, niedawnych remontach i problemach z ogrzewaniem.
Niektóre elementy, takie jak wentylacja mechaniczna, klimatyzacja czy nawiewniki, powinny pracować w trybie uzgodnionym z wykonawcą. Nie należy samodzielnie zmieniać ustawień bezpośrednio przed pomiarem, ponieważ może to wpłynąć na temperaturę powierzchni i utrudnić interpretację wyników.
Termogram jest wskazówką diagnostyczną, a nie samodzielną diagnozą. Ciemniejszy lub chłodniejszy fragment może oznaczać mostek termiczny, brak izolacji, zawilgocenie, nieszczelność albo zwykły efekt konstrukcji budynku. W razie wątpliwości anomalię warto uzupełnić pomiarem wilgotności, analizą dokumentacji lub testem szczelności.
Co daje badanie wykonane w dobrym terminie?
Rzetelny audyt może wskazać miejsca strat ciepła wokół okien i drzwi, w narożnikach, przy wieńcach, nadprożach, balkonach, dachu oraz na poddaszu. Wyniki są przydatne przed termomodernizacją, po wykonaniu ocieplenia, podczas odbioru nowego domu oraz wtedy, gdy część pomieszczeń pozostaje chłodniejsza lub pojawiają się przeciągi i zawilgocenia.
Najprostsza zasada brzmi: izolację budynku badaj zimą, a diagnostykę konkretnych instalacji wykonuj wtedy, gdy występuje problem lub instalacja pracuje w warunkach umożliwiających jego wykrycie. Dobrze zaplanowany pomiar pomaga ustalić zakres potrzebnych prac, ograniczyć straty energii i poprawić komfort cieplny bez podejmowania decyzji wyłącznie na podstawie przypuszczeń.
