Niezbędne dane do audytu energetycznego to dokumentacja techniczna budynku, historia zużycia energii oraz informacje z wizji lokalnej. Projekt lub inwentaryzacja pozwalają zbudować model obiektu, rachunki za media weryfikują obliczenia, a oględziny potwierdzają rzeczywisty stan przegród i instalacji.
Dokumenty dla domu i mieszkania – co się różni?
Zakres danych zależy przede wszystkim od rodzaju nieruchomości. Właściciel domu jednorodzinnego zwykle ma dostęp do dokumentacji całego budynku. Właściciel mieszkania dysponuje przede wszystkim informacjami dotyczącymi lokalu, natomiast dane o ścianach zewnętrznych, dachu, stropach czy instalacjach wspólnych często znajdują się u zarządcy lub w spółdzielni.
| Typ nieruchomości | Kluczowe dokumenty | Źródło danych |
|---|---|---|
| Dom jednorodzinny | Projekt budowlany, rzuty kondygnacji, przekrój budynku, opis przegród, dane źródła ciepła, rachunki za media | Właściciel, projektant, archiwum budowy, dostawcy mediów |
| Mieszkanie w budynku wielorodzinnym | Rzut lokalu, informacje o ogrzewaniu i ciepłej wodzie, rachunki, dane o ociepleniu i przegrodach budynku | Właściciel, zarządca, wspólnota lub spółdzielnia |
| Lokal użytkowy | Rzut i powierzchnia lokalu, dane wentylacji, ogrzewania, ciepłej wody oraz oświetlenia | Właściciel, najemca, zarządca i dokumentacja techniczna budynku |
W przypadku mieszkania warto wcześniej wystąpić do zarządcy lub spółdzielni o informacje dotyczące roku budowy, rodzaju i grubości ocieplenia, modernizacji elewacji, stropów, dachu oraz sposobu zasilania budynku w ciepło. Audytor nie powinien przyjmować tych parametrów wyłącznie na podstawie wyglądu lokalu.
Nie należy też mylić audytu energetycznego ze świadectwem charakterystyki energetycznej. Świadectwo opisuje parametry energetyczne budynku lub lokalu według określonej metody. Audyt służy przede wszystkim do oceny możliwych działań modernizacyjnych, ich efektów i opłacalności.
Jakie dane techniczne przygotować?
Dokumentacja techniczna jest fundamentem obliczeń. Im dokładniej opisuje wymiary, materiały i instalacje, tym mniej założeń musi przyjąć audytor. Najlepiej zebrać dokumenty w wersji papierowej lub elektronicznej, nawet jeśli nie są kompletne.
Informacje konstrukcyjne dotyczące budynku obejmują:
- Rzuty kondygnacji – z wymiarami pomieszczeń, układem ścian i powierzchniami.
- Przekrój budynku – pokazujący wysokość kondygnacji, poddasze, piwnicę i układ stropów.
- Opis przegród zewnętrznych – materiał, grubość oraz warstwy ścian, dachu, stropów i podłóg.
- Informacje o oknach i drzwiach – rok wymiany, rodzaj stolarki oraz współczynnik przenikania ciepła U, jeśli jest znany.
- Opis bryły budynku – z informacją o garażu, piwnicy, poddaszu i skosach dachowych.
Dane instalacyjne powinny obejmować:
- Źródło ogrzewania – jego typ, model, moc i rok montażu, jeśli te informacje są dostępne.
- Instalację grzewczą – rodzaj grzejników, obecność termostatów oraz sposób prowadzenia i izolacji rur.
- Ciepłą wodę użytkową – źródło przygotowania, zasobnik, jego pojemność lub datę produkcji oraz izolację przewodów.
- Wentylację – naturalną, mechaniczną lub mechaniczną z odzyskiem ciepła.
- Odnawialne źródła energii – na przykład instalację fotowoltaiczną lub solarną, wraz z dostępnymi informacjami o jej wykorzystaniu.
W lokalu użytkowym mogą być potrzebne także dane o systemie klimatyzacji i oświetleniu. Warto przekazać audytorowi karty techniczne urządzeń, dokumentację kotła lub pompy ciepła, protokoły przeglądów oraz informacje o ewentualnych awariach.
Trzecią grupę stanowią dane historyczne, które pokazują, jak budynek działał w rzeczywistych warunkach:
- rachunki lub faktury za gaz, energię elektryczną, olej opałowy, paliwo stałe albo ciepło sieciowe z ostatnich 12–24 miesięcy,
- informacje o temperaturze utrzymywanej w pomieszczeniach i sposobie użytkowania budynku,
- rok oraz zakres wykonanych remontów, w tym ocieplenia, wymiany okien i modernizacji ogrzewania,
- dane o zmianach liczby mieszkańców lub sposobu wykorzystywania pomieszczeń.
Rachunki za media nie zastępują obliczeń audytora, ale pomagają je sprawdzić. Jeżeli zużycie wynikające z modelu wyraźnie odbiega od rzeczywistych faktur, przyczyną może być niepełna dokumentacja, inny sposób ogrzewania, nieregularne użytkowanie budynku albo błędne założenia dotyczące instalacji.
Jak przygotować budynek do wizji lokalnej?
Wizja lokalna służy sprawdzeniu, czy dokumenty odpowiadają stanowi faktycznemu. Audytor ogląda przegrody i instalacje, wykonuje pomiary, sporządza dokumentację fotograficzną oraz uzupełnia dane, których nie ma w projekcie.
Przed wizytą sprawdź następujące elementy:
- Zapewnij dostęp do wszystkich pomieszczeń, w tym piwnicy, kotłowni, garażu, strychu i poddasza.
- Udostępnij miejsca, w których znajdują się urządzenia grzewcze, zasobniki, rozdzielacze i liczniki.
- Przygotuj oświetlenie w ciemnych lub trudno dostępnych przestrzeniach.
- Odblokuj dostęp do okien, drzwi, ścian zewnętrznych i innych elementów wymagających oględzin.
- Poinformuj domowników, najemców albo mieszkańców o terminie wizyty i potrzebie udostępnienia pomieszczeń.
- Zapisz informacje o zawilgoceniu, pleśni, przeciągach, przegrzewaniu pomieszczeń lub problemach z ogrzewaniem.
Przydatny jest także krótki opis zmian wykonanych w budynku. Uwzględnij przybliżony rok remontu, zakres prac i zastosowane materiały. Jeśli nie znasz dokładnej grubości ocieplenia, zaznacz to zamiast podawać wartość orientacyjną jako pewnik.
Co zrobić, gdy brakuje projektu lub rachunków?
Brak pełnej dokumentacji nie wyklucza wykonania audytu energetycznego. Audytor może odtworzyć część danych podczas inwentaryzacji, czyli na podstawie pomiarów budynku, oględzin przegród, sprawdzenia stolarki i identyfikacji urządzeń.
Trzeba jednak liczyć się z większym zakresem pracy. Brak rzutów może oznaczać konieczność wykonania obmiarów, a brak informacji o warstwach ściany może zwiększyć niepewność obliczeń. Jeżeli nie masz rachunków, przekaż audytorowi przynajmniej dostępne dane o zużyciu paliwa, wskazaniach liczników i okresie użytkowania budynku. Nie zastąpią one pełnej historii, ale mogą pomóc w ocenie modelu.
Ostatnie przygotowania przed wizytą audytora
Najsprawniej przebiega audyt, gdy dokumenty i informacje są zebrane w jednym miejscu. Kolejność przygotowań może wyglądać następująco:
- Zbierz projekt budowlany, rzuty, przekroje, opisy przegród i dokumenty dotyczące instalacji.
- Poproś zarządcę lub spółdzielnię o dane dotyczące części wspólnych, jeśli audyt dotyczy mieszkania.
- Przygotuj rachunki za media z ostatnich 12–24 miesięcy i opisz nietypowe okresy zużycia.
- Spisz wykonane modernizacje oraz zmiany w sposobie użytkowania budynku.
- Ustal dostęp do wszystkich pomieszczeń i przygotuj warunki do pomiarów.
Najważniejsze jest nie to, aby dokumentacja była idealna, lecz aby przekazane informacje były kompletne i zgodne ze stanem faktycznym. Dzięki temu audytor szybciej zweryfikuje budynek, a rekomendacje termomodernizacyjne będą oparte na rzeczywistych danych, nie na przypadkowych założeniach.
